Η οικονομική αξιοπιστία εξελίσσεται σταδιακά σε έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που επηρεάζουν την πρόσβαση σε χρηματοδότηση, τις εμπορικές συνεργασίες και την ανάπτυξη τόσο των ιδιωτών όσο και των επιχειρήσεων. Η πρόσφατη παρουσίαση του νέου «Προφίλ Συνέπειας» που σχεδιάζει η ΑΑΔΕ ανοίγει μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα συζήτηση: μήπως η Ελλάδα εισέρχεται σε μια νέα εποχή, όπου η οικονομική συνέπεια θα αποκτά μετρήσιμη αξία και θα αποτελεί σημαντικό δείκτη αξιοπιστίας;
Για πολλούς, η συγκεκριμένη πρωτοβουλία αφορά αποκλειστικά τη φορολογική διοίκηση. Στην πραγματικότητα, όμως, αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης διεθνούς τάσης που μετατοπίζει το ενδιαφέρον από την απλή καταγραφή των οφειλών στη συνολική αξιολόγηση της οικονομικής συμπεριφοράς.
Οι ιδιώτες: Η οικονομική αξιοπιστία ως προσωπικό περιουσιακό στοιχείο
Στις ώριμες αγορές, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, ο Καναδάς και το Ηνωμένο Βασίλειο, το Credit Score αποτελεί βασικό στοιχείο της οικονομικής ταυτότητας κάθε πολίτη. Οι καταναλωτές γνωρίζουν τη βαθμολογία τους, την παρακολουθούν και φροντίζουν να τη βελτιώνουν, καθώς επηρεάζει το επιτόκιο ενός στεγαστικού ή καταναλωτικού δανείου, την έγκριση πιστωτικών καρτών, τη δυνατότητα χρηματοδότησης, ακόμη και άλλες εμπορικές συναλλαγές.
Στην Ελλάδα, η κουλτούρα αυτή βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο. Οι περισσότεροι πολίτες έρχονται σε επαφή με την έννοια της πιστοληπτικής αξιολόγησης μόνο όταν αιτηθούν τραπεζική χρηματοδότηση ή όταν προκύψει κάποια καταγραφή στον Τειρεσία. Το νέο «Προφίλ Συνέπειας» μπορεί να λειτουργήσει ως η αφετηρία μιας διαφορετικής αντίληψης, όπου η συνέπεια στις οικονομικές και φορολογικές υποχρεώσεις θα αποτελεί στοιχείο που δημιουργεί εμπιστοσύνη και όχι απλώς μηχανισμό ελέγχου.
Οι επιχειρήσεις: Το Credit Scoring αποτελεί ήδη καθημερινή πρακτική
Για τις επιχειρήσεις, η πιστοληπτική αξιολόγηση δεν αποτελεί νέα έννοια. Κάθε ημέρα, τράπεζες, ασφαλιστικές πιστώσεων, εταιρείες factoring, οργανισμοί αξιολόγησης και μεγάλοι προμηθευτές λαμβάνουν αποφάσεις βασιζόμενοι σε εξειδικευμένα μοντέλα ανάλυσης κινδύνου.
Στον χώρο της ασφάλισης πιστώσεων, η αξιολόγηση μιας εταιρείας δεν περιορίζεται στον τελευταίο δημοσιευμένο ισολογισμό. Αντιθέτως, συνδυάζονται πολλαπλές πηγές πληροφόρησης, όπως:
● οικονομική θέση
● συμπεριφορά πληρωμών
● επίπεδο ρευστότητας
● κεφαλαιακή διάρθρωση και δανεισμός
● εμπειρία και συνέχεια της διοίκησης
● εμπορικές πληροφορίες
● στοιχεία αγοράς και κλάδου δραστηριότητας
● πιθανότητα αθέτησης υποχρεώσεων.
Το νέο φορολογικό προφίλ δεν φιλοδοξεί να αντικαταστήσει αυτά τα εργαλεία. Αντίθετα, μπορεί να προσθέσει ένα ακόμη αξιόπιστο δεδομένο, το οποίο θα συμβάλλει στη διαμόρφωση μιας πληρέστερης εικόνας για την πιστοληπτική ικανότητα μιας επιχείρησης.
Ελλάδα και εξωτερικό: Η διαφορά είναι κυρίως θέμα κουλτούρας
Η μεγαλύτερη διαφορά μεταξύ της Ελλάδας και των ώριμων αγορών δεν βρίσκεται στην τεχνολογία, αλλά στη νοοτροπία.
Στο εξωτερικό, η πιστοληπτική αξιοπιστία θεωρείται στρατηγικό περιουσιακό στοιχείο. Οι ιδιώτες γνωρίζουν ότι η συνέπεια μειώνει το κόστος χρηματοδότησης και αυξάνει τις διαθέσιμες επιλογές τους, ενώ οι επιχειρήσεις επενδύουν συστηματικά στη διατήρηση υψηλής πιστοληπτικής εικόνας, καθώς αυτή επηρεάζει τις τραπεζικές σχέσεις, τα πιστωτικά όρια των προμηθευτών, την ασφάλιση πιστώσεων και τη συνολική ανταγωνιστικότητά τους.
Στην Ελλάδα, η αντίληψη αυτή αρχίζει πλέον να αποκτά μεγαλύτερη σημασία. Η ψηφιοποίηση των συναλλαγών, η αξιοποίηση δεδομένων, η τεχνητή νοημοσύνη και η ανάγκη για ταχύτερες και αντικειμενικότερες αποφάσεις οδηγούν σταδιακά σε ένα περιβάλλον όπου η οικονομική συνέπεια μετατρέπεται σε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.
Η επόμενη ημέρα
Τα επόμενα χρόνια, η έννοια του Credit Scoring αναμένεται να αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα τόσο για τους ιδιώτες όσο και για τις επιχειρήσεις. Οι οργανισμοί θα αξιοποιούν ολοένα περισσότερα δεδομένα για να αξιολογούν τον πιστωτικό κίνδυνο, ενώ οι συνεπείς πολίτες και επιχειρήσεις θα απολαμβάνουν ευκολότερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση, καλύτερους εμπορικούς όρους και υψηλότερα επίπεδα εμπιστοσύνης.
Η οικονομική αξιοπιστία δεν αποτελεί πλέον απλώς μια ένδειξη καλής συμπεριφοράς. Εξελίσσεται σε πραγματικό επιχειρηματικό και προσωπικό κεφάλαιο, το οποίο δημιουργεί ευκαιρίες, μειώνει τον κίνδυνο και ενισχύει τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Όπως κάθε πολύτιμο περιουσιακό στοιχείο, έτσι και η αξιοπιστία χρειάζεται χρόνο για να χτιστεί, αλλά μπορεί να προσφέρει σημαντική αξία σε κάθε μελλοντική οικονομική απόφαση.